دلایل ابتلا به گردن درد و راه های جلوگیری از آن

گردن درد عوامل متعددی دارد، بعضی از این علت‌ها بسیار ساده هستند و با تغییر سبک زندگی قابل درمان می‌باشند؛ اما گردن درد را باید جدی گرفت و دلایل ابتلا به آن را بررسی کرد تا در صورت بروز موارد بدخیم، اقدامات فوری اتخاذ شود.

مهم‌ترین دلایل ابتلا به گردن درد به شرح زیر می‌باشد:

کشیدگی عضلات گردن

این عارضه بر اثر استفاده بیش از حد از عضلات، پوسچر نادرست بدن حین کار مثلا خم کردن سر هنگام کار با مانیتور و لپ‌تاپ یا خوابیدن در وضعیت نادرست ایجاد می‌شود.

خم کردن سر

به ازاء هر دو و نیم سانتیمتری که سر را به جلو خم می‌کنید، چهار و نیم کیلوگرم به وزنی که گردن باید تحمل کند، اضافه می‌شود. یعنی وقتی سر را 60 درجه خم می‌کنید، وزنی که گردن تحمل می‌کند برابر با حدود 27 کیلوگرم خواهد بود. گردن و شانه‌ها مجبورند تمام روز این وزن را تحمل کنند در واقع  عضلات گردن تحت یک انقباض طولانی مدت قرار می‌گیرند. اصطلاحا به این وضعیت، سندروم Text Neck گفته می‌شود.

سبک زندگی معاصر مردم بسیار تحت سلطه فناوری رایانه قرار گرفته است. اغلب افراد در طول روز از فناوری‌های تلفن همراه، تبلت و … بیش از حد استفاده می‌کنند. نتایج مطالعات نشان می‌دهد که 79% افراد بین 44-18 سال تقریبا در تمام ساعات روز خود (به جز 2 ساعت مجموع ساعت‌هایی که شامل راه رفتن است) با تلفن همراه خود مشغول هستند. این سبک زندگی روزانه باعث می‌شود تا افراد بیشتر اوقات روز را با گردن خمیده و رو به جلو به صفحه تلفن همراه یا تبلت خود نگاه کنند. این رواج بیش از حد “گردن‌های خمیده”منجر به استفاده از اصطلاح سندروم Text Neck شده است.

سندروم Text Neck اصطلاحی است که برای توصیف گردن درد و آسیب‌های ناشی از نگاه کردن‌های مکرر و طولانی مدت به تلفن همراه، تبلت یا سایر تجهیزات به کار می‌رود. Text Neck Syndrome باعث مشکلات مختلف از جمله کمردردهای مزمن، اسپاسم‌های شدید عضلات بالای کمر، درد شانه، سردردهای مزمن، کشیدگی بیش از حد رباط‌ها، عضلات و مهره‌های گردن، افزایش انحنای ستون فقرات و اسپاسم دردناک عضلات شانه می‌شود.

با افزایش انقباض عضله و کار استاتیک، جریان خون درون عضله کاهش می‌یابد و اسید لاکتیک و متابولیت‌هایی تولید شده که باعث درد، خستگی و سوزش عضلات می‌شود. در این لحظه افراد سعی می‌کنند با ماساژ به طور موقت درد را تسکین دهند؛ اما بهترین راه این است که گردن، درست روی ستون فقرات قرار گیرد و از خم کردن گردن جلوگیری شود.

خم کردن سر به جلو باعث کشیدگی بیش از حد رباط‌ها، عضلات و مهره‌های گردن می‌شود که همین عامل موجب افزایش فشار به گردن و ایجاد گردن درد و بیماری‌های ستون فقرات مانند آرتروز و فتق دیسک گردن می‌گردد. امروزه بیشتر کارها با کامپیوتر و پشت میز کار انجام می‌گیرد و اکثر مانیتورها و همچنین لپ‌تاپ‌ها ارتفاع لازم را ندارند به همین دلیل افراد در ساعات طولانی کار مجبور به خم کردن سر هستند. در حالی‌که با استفاده از نگهدارنده مانیتور یا زیرلپ‌تاپی می‌توانید ارتفاع مانیتور را با ارتفاع چشم تنظیم کنید تا مجبور به خم کردن سر نباشید.

افزایش سن

با افزایش سن، دیسک‌های ستون فقرات در گردن دچار فرسایش می‌شوند که ممکن است درد یا سفتی در گردن احساس کنید. افزایش سن باعث پیر شدن مهره‌های ستون فقرات می‌شود. به این معنا که به مرور زمان بافت دیسک بین مهره‌ای ضخیم شده و آب درون بافتی دیسک بین مهره‌ای هم خشک می‌شود. این وضعیت دلیل دردهای مزمن در سنین میانسالی و پیری است.

فتق دیسک گردن

ستون فقرات از مهره‌ها و دیسک‌های بین مهره‌ای تشکیل شده است. هر دیسک از یک بخش مرکزی و ژله مانند به نام Nucleus تشکیل شده که حلقه‌ خارجی غضروفی به نام Annulus اطراف آن را احاطه می‌کند. تصور کنید یک بالشتک ژلاتینی بین مهره‌ها قرار گرفته است. به خاطر خاصیت ارتجاعی و ژله مانند، دیسک، فشارهای وارد بر ستون فقرات را به‌طور متوازن در همه جهات پخش می‌کند. هنگامی که گردن به جلو خم می‌شود فشار داخل دیسک افزایش می‌یابد که به مرور زمان می‌تواند به پارگی دیواره دیسک و به اصطلاح فتق دیسک گردن بینجامد. فتق دیسک می‌تواند در هر قسمت از ستون فقرات رخ دهد، بسته به محل فتق دیسک ممکن است عصب مجاور تحریک شود. تحریک عصب منجر به درد، بی حسی یا ضعف در بازو یا پاها می‌شود. 

صدمات ناشی از آسیب شلاقی گردن

آسیب شلاقی گردن، رگ به رگ شدن گردن بر اثر حرکت ناگهانی سر به سمت جلو، عقب یا پهلوهاست که بیشتر هنگام تصادفات رانندگی اتفاق می‌افتد. آسیب شلاقی گردن می‌تواند باعث گردن درد، سر درد، درد شانه، درد بازو، پشت درد، کمر درد، سیاتیک و غیره شود. یک تصادف کوچک و آسیب شلاقی گردن می‌تواند به تارهای عصبی ساقه مغز آسیب برساند بنابراین بهتر است این آسیب را جدی بگیرید.

هر چه فاصله گردن از صندلی کمتر باشد، میزان فاصله‌ای که سر در تصادفات رانندگی به عقب می‌رود، محدود می‌گردد؛ بنابراین حتما پشت سری صندلی اتومبیل را تنظیم کنید. پشت سری صندلی اتومبیل را به اندازه‌ای بالا ببرید که مرکز پشت سری بالای گوش قرار گیرد. نصب محافظ گردن روی پشتی صندلی اتومبیل برای جلوگیری از آسیب به گردن در تصادفات رانندگی توصیه می‌شود.

خار استخوان در مهره‌های گردن

برآمدگی‌هایی بر روی استخوان هستند که در آن بافت اضافی روی استخوان رشد می‌کند که معمولا به عنوان واکنشی نسبت به آرتروز رو به پیشروی می‌باشد.  

با گذشت زمان و افزایش سن، مفصل یا غضروف بین دو استخوان از بین می‌رود. سایش و اصطکاک زیاد مفاصل، کشیدگی، آسیب یا بیماری مزمن از عوامل اصلی از بین رفتن غضروف بین دو استخوان هستند. به مرور زمان، بافت استخوان برای جبران فضای خالی ناشی از سایش غضروف‌ها، شروع به رشد بیش از حد و نامعمول می‌کند که خار استخوان نام دارد.

خارهای استخوانی اغلب در جاهایی قرار می‌گیرند که استخوان‌های مهره‌ای به هم می‌پیوندند تا مفصل (مفاصل فاست) تشکیل شود، همچنین در محل اتصال رباط‌ها و تاندون‌ها به استخوان ایجاد می‌شوند.

علاوه بر کهولت سن، وارد آمدن صدمه و ضربه به ستون فقرات نیز ممکن است باعث ایجاد خارهای استخوانی شود. قرارگیری بدن در وضعیتی نامناسب هنگام نشستن، ایستادن و کار کردن نیز به عنوان یک علت احتمالی مرتبط با خار استخوانی به حساب می‌آید.

بیماری‌هایی مانند مننژیت یا روماتیسم مفصلی

رماتیسم مفصلی یا آرتریت روماتوید دومین نوع آرتروز شایع در جهان است. تغییر شکل در ظاهر مفصل‌ها شاید حاکی از این آرتروز باشد. معمولاً دردهای این نوع آرتروز صبح‌ها بیشتر خودش را نشان می‌دهد. رماتیسم مفصلی در گروه بیماری‌های خود ایمن نیز طبقه‌بندی می‌شود. یکی از مهم‌ترین عوامل بروز و تشدید کننده بیماری‌های خود ایمن، استرس و اضطراب عنوان می‌شود. معمولا برای این دسته بیماری‌ها درمان قطعی وجود ندارد و می‌بایست با پرهیز غذایی و کنترل فعالیت بدنی سعی در کنترل درد و عوارض بیماری داشت.

سرطان گردن

گاهی اوقات گردن درد مداوم، عامل هشدار دهنده‌ای از سرطان سر یا گردن است. اگر چه که این نشانه می‌تواند علامت یک بیماری ساده باشد، طبق گفته انجمن انکولوژی بالینی آمریکا، رایج‌ترین علامت سرطان سر و گردن ممکن است شامل یک توده، تورم یا زخم باشد که بهبود نمی‌یابد. “سرطان سر و گردن” اصطلاحی است که برای توصیف تعدادی از تومورهای بدخیم مختلف که در گلو، حنجره، بینی، سینوس‌ها و دهان یا اطراف آنها ایجاد می‌شوند، استفاده می‌شود. اکثر سرطان‌های سر و گردن، کارسینوم سلول سنگفرشی هستند.

بی حسی در ناحیه سر و گردن، مشکل در صحبت کردن، گوش درد یا زنگ زدن در گوش، مشکل در جویدن یا بلعیدن، خونریزی مکرر از بینی، تنفس دشوار، گلو یا درد صورت که برطرف نمی‌شود و سردردهای مکرر از دیگر نشانه‌های سرطان گردن می‌باشد.

از مهم‌ترین دلایل موفقیت در درمان سرطان، تشخیص به موقع آنهاست، اگر چه این علائم می‌تواند مربوط به یک مشکل خیلی ساده باشد اما برای اطمینان به پزشک مراجعه کنید.

عوامل ابتلا به سرطان گردن

1. بهداشت ضعیف دهان و دندان
2. مصرف الکل و دخانیات
3. مواجهه طولانی با اشعه و نور خورشید
4. جنسیت؛ احتمال ابتلا به این نوع سرطان در مردان بیشتر از زنان است.
5. مواجهات تنفسی محیطی و شغلی: برای مثال قرار گرفتن در معرض پنبه‌ی نسوز یا پنبه‌ی کوهی که در علم زمین‌شناسی به کانی نامهربان معروف است، این کانی باعث ابتلا به سرطان ریه هم می‌شود و برای انسان خطرناک است. در تاریخ ۱ آذر ماه ۱۳۹۰، سازمان حفاظت محیط زیست استفاده از هر گونه از این کانی را به‌طور کلی ممنوع اعلام کرد.
6. الگوی تغذیه ضعیف