بررسی تاثیر بیوریتم در مهندسی فاکتورهای انسانی (ارگونومی)

کلمه Biorhythm از واژه یونانی Bios به معنی زندگی و Rhythmus به معنی حرکت منظم یا سنجیده مشتق شده است. بیوریتم در اواخر قرن 19 و اوایل قرن 20 مطرح شد و به عنوان شبه علم معرفی شد.

آیا تا بحال متوجه نوسانات روحی و جسمی خود شده‌اید؟ تغییرات در میزان بنیه و توانایی در انجام فعالیت‌های روزمره، مانند پرداختن به ورزش و شركت در مهمانی‌ها، احساس سلامت یا كسالت، نحوه برخورد با مشكلات و حتی نظم فكری شما یا لحظات بحرانی زندگی كه از لحاظ انرژی حیاتی در بدترین و آسیب‌پذیرترین شرایط قرار دارید، در بیوریتم بررسی می‌شود. همه‌ی این افت و خیزها در سه چرخه متناوب خلاصه می‌شوند كه مجموعه آنها زیست آهنگ (بیوریتم) شما را تشكیل می‌دهند.

در بیوریتم گفته می‌شود قوای انسان‌ها از سیکل‌های سینوسی پیروی می‌کند، این سیکل‌ها از روز اول تولد شروع می‌شود و نوسان دارد. بر اساس اصول بیوریتم، زندگی هر انسان از لحظه‌ی تولد تا زمان مرگ مرتبا در سه سیکل خاص که مانند منحنی‌های سینوسی دارای فازهای مثبت و منفی هستند، قرار می‌گیرد.

• قوای جسمی انسان هر 23 روز یکبار نوسان می‌کند.
• قوای احساسی انسان هر 28 روز یکبار نوسان دارد.
• قوای عقلی یا ذهنی انسان هر 33 روز یکبار دچار نوسان می‌شود.

بررسی چرخه های سه گانه بیوریتم

هر یک از چرخه‌های سه گانه براساس موج سینوسی حركت می‌كنند. هر فركانس از این موج سه ناحیه دارد. ناحیه اول ناحیه مثبت، پر انرژی یا اكتیو است كه در بالای نقطه صفر قرار دارد. هر یک از چرخه‌ها كه در این ناحیه قرار دارند، در مرحله شارژ است و قابلیت اعتماد دارد. ناحیه دوم ناحیه منفی، كم ارزش یا پسیو است كه در پایین نقطه صفر قرار دارد. هر یک از چرخه‌ها در این ناحیه در مرحله‌ی دشارژ یا ضعف قرار دارد.

ناحیه سوم، نقطه بحرانی است كه دقیقا مرز نقطه صفر است و مرحله گذر از ناحیه مثبت به ناحیه منفی یا بالعكس است. این نقاط بسیار حساس هستند و در این روزها هیچ چیز قابل حدس نیست و طبیعت، خلق و خو و رفتارهای فیزیکی، احساسی و ذهنی انسان به طرز وحشیانه و افسار گسیخته‌ای تغییر می‌كند و نباید اعتبار زیادی برای آنها قائل شد و لحظات بحرانی زندگی افراد معمولا روزهایی هستند كه هر یك از منحنی‌ها از حالت مثبت به حالت منفی می‌روند که می‌توانند روزهای نحس و بدشانسی باشند.

چرخه جسمی یا فیزیكی

• ناحیه‌ی مثبت زمان برای انجام فعالیت‌های سنگین بدنی، مقاومت در برابر سختی‌ها و بیماری‌ها، اشتیاق به ورزش، آمادگی برای سفر، جراحی، امور دندانپزشكی و … مناسب است.
• ناحیه منفی خستگی‌پذیری، نیاز به استراحت، دوره بهبودی و نیرو گرفتن، آرامش (غیر فعال) و عشق به كار
• نقطه بحرانی توانایی جسمی زیر سوال است، احتمال بیشتر برای خطا كردن، مستعد تصادف کردن و پرخاشگری

چرخه حسی

• ناحیه مثبت تمایل به شركت در جمع دوستان و فعالیت‌های گروهی، حسن نیت عمومی، شادی، توازن و همسازی، آمادگی جهت انجام آزمون‌ها و مسابقات، ظاهر عمومی مناسب و خوب و احساس خوش تیپی.
• ناحیه منفی حس منفی نسبت به انجام كارهای گروهی.
• نقطه بحرانی كج خلقی، كم طاقتی، مشكل رویارویی با ساده‌ترین مسائل، عكس‌العمل كند، مستعد بروز تصادف.

چرخه ذهنی

• ناحیه مثبت بیشترین فعالیت و نیروی فكری و ذهنی، مطالب جدید به سرعت و با آمادگی آموخته می‌شوند همچنین حافظه بهتر و افکار واضح و روشن‌تر است.
• ناحیه منفی زمان مساعد برای تثبیت آنچه قبلا آموخته‌اید، تاخیر (وقفه) در امور عادی داشته باشید، به انجام امور جدید و ناآزموده نپردازید.
• نقطه بحرانی كاهش توانایی تمركز، آشفتگی ذهنی، زمان بسیار نامناسب برای تصمیم‌گیری، نیاز به زمان بیشتر برای امور فكری دقیق.

ارتباط بیوریتم با ارگونومی و کار

بیوریتم یکی از جدیدترین موضوع‌ها در حیطه شناسایی ارگونومی ذهن افراد است که می‌تواند در تقلیل حوادث طبیعی ناشی از کار روزمره و کاهش اشتباهات ظاهراً بدون دلیل، بسیار مؤثر واقع شود.

در واقع، بیوریتم با بررسی و شناخت جنبه‌های فکری، جسمی و روحی افراد می‌تواند در تقلیل حوادث طبیعی ناشی از کار روزمره و کاهش اشتباهات ظاهراً بدون دلیل، بسیار مؤثر واقع شود. بررسی‌های انجام شده نشان می‌دهد ۷۰ درصد سوانح کارخانه‌های شیمیایی و پاک کننده در آمریکا در دهه ۸۰ زمانی رخ داده است که ریتم‌های عوامل انسانی در نقطه بحرانی قرار داشته است این بررسی‌ها نشان می‌دهد که چگونه نقطه‌ای بحرانی فیزیکی می‌تواند به وجود آورنده یک عدم تعادل باشد و مثلاً یک کارگر ماشین پرس که ۲۰ سال با یک نوع ماشین کار کرده و حتی یک حادثه کوچک نیز نداشته در یک روز بحرانی دوگانه در ریتم احساسی و فکری بی هیچ علتی سرعت ماشین را بالا برده و در نتیجه سه انگشتش قطع می‌شود اگر او بیوریتم خود را می‌شناخت و یا حدس می‌زد شاید احتمال کمتری برای این کار وجود داشت.

منابع :

• 1. سهیل سرمد سعیدی، تئوری بیوریتم ها، نشریه روش، شماره ۵۰، سال هشتم خرداد۱۳۷۸.
• 2. بولتن انجمن ریاضی ایران، شماره ۱۲ ، سال۱۳۵۸.
• ۳. محمد علی مجیدیان ، نوبتکاری از دیدگاه ارگونومی و بیوریتمولوژی، نشریه روش،شماره ۵۰، سال هشتم خرداد۱۳۷۸.
• ۴. رضا جواهری دشتی، مدیریت رفتارهای فیزیولوژیک انسان، نشریه تدبیر، شماره۱۰۹، دی۱۳۷۹.
• ۵. بیوریتم های شما، برنارد جیتلسون.
• ۶. Pavl Lutus, Biorhythm Forecast Popular electronics, No.
• ۷. Fred . Blech man , Biorhythm clock.
• ۸. Predict your good & bad days , Radio electronics ,No.